De eerste stappen
Neem de knaagdieren eerst af wat hen aantrekt en beschutting biedt:
- Voedsel: bewaar voorraden in goed afgesloten bakken en houd oppervlakken proper.
- Toegang: dicht de openingen waarlangs de dieren het gebouw binnenkomen.
- Afval: zet het afval buiten op de uren die uw gemeente bepaalt, en laat geen tuinafval, rommel of houtstapels liggen waarin ze kunnen schuilen.
- Dieren: voeder geen duiven of zwerfdieren.
Bestrijdingsmiddelen: wat mag?
De Vlaamse overheid raadt aan niet meteen naar chemische middelen te grijpen: ze zijn vaak schadelijk voor de gezondheid en het milieu.
- Wat een particulier mag kopen. Sinds de herziening van hun toelating zijn rattenvergiften op basis van anticoagulantia met een concentratie werkzame stof van 0,003 % (30 ppm) of meer voorbehouden aan professionals. Middelen die voor het grote publiek zijn toegelaten, mogen alleen in of vlak bij woningen worden gebruikt, en nooit preventief.
- Een middel controleren. Het etiket of de zoekmotor van de in België toegelaten biociden vermeldt of een middel voor het grote publiek is of voorbehouden aan professionals.
- In Brussel. Volgens de Stad Brussel mogen particulieren in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest zelf geen rattengif gebruiken: gif wordt alleen in laatste instantie gebruikt, door professionals.
Wie contacteren?
Dat hangt af van waar de knaagdieren vandaan komen.
- Ratten die afkomen op afval in de buurt: verwittig de milieudienst van uw gemeente.
- Ratten die van een waterloop komen: contacteer de beheerder ervan. In Vlaanderen bestrijdt de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) ratten langs de onbevaarbare waterlopen van eerste en tweede categorie, en de gemeenten langs die van derde categorie.
- Ratten of muizen bij u thuis: sommige gemeenten hebben een eigen dienst, andere niet. De Stad Brussel bijvoorbeeld biedt gratis rattenbestrijding aan voor inwoners die er gedomicilieerd zijn (huurders of eigenaars-bewoners), voor eigenaars van een woning die ze er verhuren en voor horecazaken en winkels op haar grondgebied, aan te vragen via MyBXL of op 02 274 16 85; in Ukkel daarentegen neemt de gemeente de rattenbestrijding bij particulieren niet ten laste. Vraag het na bij uw gemeente.
Wanneer een vakman inschakelen?
Als de eerste stappen niet volstaan, als de knaagdieren zich in de woning hebben genesteld, of als uw gemeente niet bij particulieren tussenkomt. Een vakman mag middelen gebruiken die voor het grote publiek verboden zijn, als dat nodig is. Prijs en aantal behandelingen spreekt u met hem af.
Bronnen
- Vlaanderen.be, „Overlast door ongewenste dieren (ratten, muizen, wespen…)”: https://www.vlaanderen.be/overlast-door-ongewenste-dieren-ratten-muizen-wespen
- Stad Brussel, „How to stop a rat infestation”: https://www.brussels.be/how-stop-rat-infestation
- Stad Brussel, „Rats ou mérule dans les habitations privées”: https://www.bruxelles.be/rats-ou-merule-dans-les-habitations-privees
- Union des Villes et Communes de Wallonie (UVCW), artikel over rodenticiden, volgens de FOD Volksgezondheid, 23/06/2025 (Franstalig): https://uvcw.be/environnement/actus/art-9569
- Provincie Vlaams-Brabant, brochure „Rattenbestrijding in Vlaams-Brabant”: https://www.diest.be/sites/default/files/2023-01/Brochure%20rattenbestrijding%20in%20Vlaams-Brabant.pdf
- Gemeente Ukkel, antwoord van het college over de rattenbestrijdingscampagnes, 17/12/2020: https://www.uccle.be/sites/default/files/filemanager/Legal/CC-GR/CC-2020-12-17-20-22_Czekalski_sur_les_campagnes_de_deratisation_QUEST_U1180_nl.pdf
Bronnen gecontroleerd op 29 oktober 2026.